Bản tin luật Vệ sinh ATTP tháng 3 năm 2026

Ngày 05/02/2026, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã chính thức ban hành Letter gửi ngành thực phẩm về các tuyên bố ghi nhãn “No Artificial Colors”. Đây là một động thái quan trọng trong khuôn khổ sáng kiến “Make America Healthy Again (MAHA)”, nhằm thúc đẩy ngành thực phẩm Hoa Kỳ chuyển dịch từ màu tổng hợp có nguồn gốc dầu mỏ sang các chất tạo màu có nguồn gốc tự nhiên.

Theo quy định hiện hành của FDA, tất cả các chất tạo màu, dù có nguồn gốc tự nhiên hay tổng hợp – đều được xếp chung dưới khái niệm “artificial color (màu nhân tạo)”. Cách định nghĩa này đã gây nhiều khó khăn cho doanh nghiệp, đặc biệt là những đơn vị đã thay thế màu tổng hợp bằng màu có nguồn gốc tự nhiên nhưng không được phép ghi nhãn “không màu nhân tạo” trên sản phẩm.

FDA thừa nhận rằng cách tiếp cận này có thể gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng và vô tình trở thành rào cản cho quá trình chuyển đổi sang các giải pháp màu an toàn hơn.

Theo nội dung Letter, FDA cho biết sẽ thực hiện linh hoạt trong thực thi (enforcement discretion) và không có ý định xử phạt các doanh nghiệp sử dụng các tuyên bố ghi nhãn tự nguyện sau đây:

• Made without artificial food colors/colorings
• No artificial color/colors/coloring
• No added artificial color/colors/coloring

Điều kiện bắt buộc:

• Sản phẩm không được chứa bất kỳ màu nào thuộc danh sách màu được chứng nhận theo FD&C Act, được liệt kê tại 21 CFR Part 74 (chủ yếu là các màu tổng hợp có nguồn gốc dầu mỏ).
• Phạm vi linh hoạt này không áp dụng cho các sản phẩm vẫn còn sử dụng màu FD&C được chứng nhận.

Letter hướng dẫn này của FDA đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong chính sách ghi nhãn thực phẩm tại Hoa Kỳ. Việc cho phép linh hoạt trong tuyên bố “No Artificial Colors” không chỉ giúp giảm rào cản pháp lý, mà còn tạo động lực mạnh mẽ cho ngành thực phẩm hướng tới minh bạch hơn và thân thiện hơn với người tiêu dùng.

Tuy nhiên, cơ hội luôn đi kèm trách nhiệm. Doanh nghiệp cần hiểu rõ giới hạn áp dụng, tránh lạm dụng claim và đảm bảo tuân thủ đầy đủ các yêu cầu pháp lý liên quan.

Thông tin chi tiết xem link đính kèm: https://www.fda.gov/food/food-chemical-safety/letter-food-industry-no-artificial-colors-labeling-claims

FDA tái thẩm định độ an toàn của phụ gia thực phẩm Butylated Hydroxyanisole (BHA) 10/02/2026

1. Bối cảnh

Vào ngày 10/02/2026, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã chính thức phát động chiến dịch tái thẩm định toàn diện đối với hoạt chất Butylated Hydroxyanisole (BHA). Đây là một phần trong lộ trình chiến lược nhằm thắt chặt quản lý các hóa chất trong nguồn cung thực phẩm được FDA triển khai từ tháng 5/2025.

Việc rà soát này được thực hiện thông qua cơ chế Đánh giá sau thị trường (Post-market assessment), một quy trình hệ thống nhằm truy soát lại các chất vốn đã được cấp phép sử dụng từ nhiều thập kỷ trước nhưng hiện đang đối mặt với những nghi vấn khoa học mới về độc tính.

2. Hồ sơ kỹ thuật của Butylated Hydroxyanisole (BHA)

BHA là một chất chống oxy hóa tổng hợp có bản chất phenolic, được sử dụng rộng rãi với mục đích ngăn chặn sự ôi thiu của chất béo và dầu, từ đó duy trì tính ổn định về mùi vị và kéo dài thời hạn sử dụng của sản phẩm.

• Lịch sử cấp phép: BHA được đưa vào danh mục các chất "Thường được công nhận là an toàn" (GRAS) từ năm 1958 và chính thức được phê duyệt là phụ gia thực phẩm vào năm 1961.

• Ứng dụng hiện hành: Hoạt chất này hiện diện trong một danh mục sản phẩm đa dạng, bao gồm các loại thực phẩm đông lạnh, ngũ cốc ăn sáng, bánh kẹo, kem và các sản phẩm thịt chế biến. Ngoài ra, BHA còn được sử dụng trong các loại vật liệu tiếp xúc với thực phẩm (bao bì, màng bọc).

• Thực trạng sử dụng: Dù dữ liệu thị trường cho thấy sự sụt giảm trong việc sử dụng BHA tại các phân khúc thực phẩm đóng gói cao cấp, hoạt chất này vẫn được ghi nhận xuất hiện phổ biến trong các sản phẩm thực phẩm phổ thông, đặc biệt là các mặt hàng hướng tới đối tượng trẻ em.

3. Cơ sở khoa học 

Đợt tái thẩm định này xuất phát từ các báo cáo chuyên sâu của Chương trình Độc chất học Quốc gia (NTP) thuộc Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NIH). Các nghiên cứu thực nghiệm trên mô hình động vật đã chỉ ra những bằng chứng cho thấy BHA có khả năng gây ung thư. Cụ thể, NTP đã phân loại BHA vào nhóm chất "được dự báo hợp lý là tác nhân gây ung thư ở người" (reasonably anticipated to be a human carcinogen). Những dữ liệu này tạo ra một mâu thuẫn trực tiếp với trạng thái an toàn (GRAS) mà hoạt chất này đang nắm giữ, buộc FDA phải tiến hành một cuộc thẩm định dựa trên các tiêu chuẩn khoa học hiện đại nhất.

4. Chiến lược cải cách hệ thống của FDA

Sự kiện tái thẩm định BHA nằm trong khuôn khổ một kế hoạch quản lý rộng lớn hơn do Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Hoa Kỳ (HHS) cùng FDA phối hợp thực hiện:

• Minh bạch hóa danh mục GRAS: FDA đang thúc đẩy các dự thảo quy định nhằm cải cách khung pháp lý GRAS. Mục tiêu là chấm dứt tình trạng các doanh nghiệp tự đưa ra kết luận GRAS độc lập mà không có sự giám sát đầy đủ của cơ quan quản lý, từ đó nâng cao tính minh bạch cho toàn bộ chuỗi cung ứng.

• Lộ trình xử lý hóa chất: BHA được xác định là đối tượng ưu tiên hàng đầu. Sau khi hoàn tất quá trình đánh giá này, FDA dự kiến sẽ mở rộng sang các hoạt chất có cấu trúc và tính chất tương tự như:

  • BHT (Butylated Hydroxytoluene): Một chất bảo quản tổng hợp khác thường đi kèm với BHA.

  • Azodicarbonamide: Chất điều phối bột mì hiện đang gây tranh cãi do cũng được sử dụng trong các sản phẩm công nghiệp như thảm yoga.

5. Kết luận và định hướng thực thi

Đối với lộ trình này, phía FDA khẳng định, mục tiêu của cơ quan là bảo vệ sức khỏe cộng đồng bằng cách loại bỏ các yếu tố nguy cơ không còn phù hợp với tiêu chuẩn an toàn hiện đại. Nếu BHA không chứng minh được tính an toàn, FDA sẽ tiến hành các thủ tục pháp lý để loại bỏ hoạt chất này khỏi nguồn cung thực phẩm.

FDA hiện đã mở cổng tiếp nhận thông tin kỹ thuật từ các chuyên gia, doanh nghiệp và cộng đồng khoa học để hoàn thiện báo cáo đánh giá cuối cùng.

Link: https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-launches-assessment-bha-common-food-chemical-preservative?utm_medium=email&utm_source=govdelivery

EU

Ngộ độc thực phẩm do Cereulide trong sản phẩm sữa công thức

Theo dữ liệu của Hệ thống Cảnh báo Nhanh về Thực phẩm và Thức ăn chăn nuôi của Liên minh Châu Âu (EU) – RASFF tính từ đầu năm 2026 tới 20/02/2026 ngành dinh dưỡng trẻ nhỏ đã ghi nhận hơn 16 trường hợp cảnh báo liên quan đến ô nhiễm độc tố Cereulide trong sữa công thức, các nguyên liệu sản xuất trong sữa công thức. Tất cả đều được phân loại là Potentially serious phản ánh rõ mức độ nghiêm trọng và phạm vi ảnh hưởng lớn của sự cố.

1. Cereulide là gì?

Cereulide là độc tố gây nôn (emetic toxin) do một số chủng Bacillus cereus sinh ra. Độc tố này có đặc điểm rất bền nhiệt, không bị phân hủy bởi axit dạ dày hay enzyme tiêu hóa, và không thể bị loại bỏ trong quá trình chế biến sữa công thức. Ở trẻ sơ sinh, cereulide có thể gây:

• Buồn nôn, nôn mửa dữ dội
• Đau bụng, mất nước nhanh
• Rối loạn điện giải, nguy cơ nhập viện cao hơn trẻ lớn hơn

Đặc biệt, Cereulide từng được phát hiện trong dầu ARA (arachidonic acid)– một nguyên liệu dinh dưỡng thiết yếu trong công thức sữa. Điều này khiến các nhà sản xuất khó phát hiện sớm nếu không có phương pháp kiểm nghiệm chuyên sâu.

2. Đánh giá nguy cơ và ngưỡng an toàn do EFSA thiết lập

Trong đánh giá rủi ro chung của EFSA và Trung tâm Phòng ngừa & Kiểm soát Bệnh tật châu Âu (ECDC):

• Mức độ ảnh hưởng sức khỏe: thấp đến trung bình, tùy theo độ tuổi; trẻ dưới 6 tháng dễ bị mất nước nghiêm trọng hơn.
• Khả năng phơi nhiễm hiện tại: được đánh giá là thấp nhờ các đợt thu hồi quy mô lớn, dù rủi ro vẫn còn tồn tại nếu hộ gia đình vẫn lưu giữ sản phẩm đã bị thu hồi.

Vào ngày 02/02/2026, EFSA lần đầu tiên thiết lập ARfD (chỉ số liều phơi nhiễm cấp tính có thể chấp nhận được – tức mức độc tố tối đa một em bé có thể nạp vào trong một ngày mà không gây hại cho sức khỏe) cho cereulide ở trẻ sơ sinh:

Đề xuất áp dụng ArfD của cereulide: 0.014 μg/kg trọng lượng cơ thể.

Nguy cơ vượt ngưỡng ARfD nếu nồng độ cereulide trong sữa đạt:

• Infant formula:  > 0.054 µg/L
• Follow‑on formula: > 0.10 µg/L

Mức tiêu thụ làm cơ sở tính toán phơi nhiễm:

• Trẻ 0–4 tháng: 260 mL/kg/ngày.
• Trẻ 4–12 tháng: 140 mL/kg/ngày.

3. Kết luận

Sự cố này cho thấy rằng chỉ kiểm soát Bacillus cereus là không đủ, bởi độc tố cereulide có thể tồn tại ngay cả khi vi khuẩn không còn. Vì vậy, các nhà sản xuất buộc phải chuyển sang kiểm nghiệm trực tiếp cereulide trên nguyên liệu và sản phẩm cuối.

Với ngưỡng ARfD rất thấp của EFSA (0.014 µg/kg thể trọng) và mức rủi ro bắt đầu từ 0.054–0.10 µg/L doanh nghiệp bắt buộc phải:

• Kiểm nghiệm cereulide cho cả nguyên liệu lẫn thành phẩm
• Thiết lập giới hạn nội bộ nghiêm ngặt hơn EFSA.
• Tăng cường kiểm soát vệ sinh, đặc biệt nguy cơ biofilm của Bacillus cereus.
• Chuẩn hóa quy trình cảnh báo và thu hồi để giảm thiểu rủi ro sức khỏe cộng đồng.

Tóm lại, cereulide đã định hình lại tiêu chuẩn an toàn trong ngành sữa trẻ nhỏ chuyển quản lý rủi ro theo phản ứng sang phòng ngừa chủ động dựa trên bằng chứng khoa học.

Thông tin chi tiết tham khảo:

https://www.efsa.europa.eu/en/news/efsa-and-ecdc-rapid-outbreak-assessment-cereulide-incident-likelihood-exposure-low

https://www.ecdc.europa.eu/en/publications-data/multi-country-foodborne-event-caused-cereulide-infant-formula-products

Quy định của Ủy ban (EU) 2026/215 về mức dư lượng tối đa của Dimoxystrobin, Ethephon và Propamocarb trong hoặc trên một số sản phẩm nhất định 29/01/2026

Ngày 29/01/2026, Ủy ban Châu Âu đã ban hành Commission Regulation (EU) 2026/215, một văn bản pháp lý quan trọng nhằm sửa đổi Phụ lục II và V của Regulation (EC) No 396/2005 liên quan đến giới hạn dư lượng tối đa (MRL) của ba hoạt chất thuốc bảo vệ thực vật trong thực phẩm gồm: Dimoxystrobin, Ethephon và Propamocarb.

1. Dimoxystrobin

Là hoạt chất thuốc trừ nấm thuộc nhóm strobilurin. EU tiến hành xem xét lại MRL dựa trên:

• Các dữ liệu dư lượng trong cây, đất và sản phẩm thực phẩm.
• Đánh giá về khả năng phân hủy và tồn dư trong môi trường.
• Nguy cơ phơi nhiễm của người tiêu dùng, đặc biệt là đối tượng dễ tổn thương.

 Một số thay đổi như sau:

2. Ethephon

Ethephon là chất điều hòa sinh trưởng, thường dùng để kích thích chín hoặc rụng lá. EU điều chỉnh MRL nhằm:

• Giảm nguy cơ dư lượng cao trong trái cây và rau củ.
• Phù hợp với các bằng chứng mới về chuyển hóa trong cây trồng và thực phẩm.

Một số thay đổi như sau:

3. Propamocarb

• Propamocarb là thuốc trừ nấm phổ biến trong rau, đặc biệt là các loại ăn lá và quả. EU đánh giá lại dựa trên nguy cơ phơi nhiễm mạn tính.
• Trong đánh giá này, Cơ quan kết luận rằng không thể loại trừ khả năng liều phơi nhiễm cấp tính (ARfD) bị vượt quá đối với xà lách (Lettuces) thế nên cần giảm MRL của propamocarb trong xà lách từ 40 xuống 30 mg/kg.

Các sản phẩm tuân theo Regulation (EC) No 396/2005 (phiên bản trước khi sửa đổi) vẫn được phép lưu hành trên thị trường EU trước ngày 19/08/2026, ngoại trừ:

• Ethephon trong táo và việt quất.
• Propamocarb trong xà lách (Lettuces).

Quy định được công bố trên Công báo Liên minh Châu Âu ngày 30/01/2026 và có hiệu lực sau 20 ngày kể từ ngày công bố (tức từ ngày 20/02/2026).

Quy định này sẽ được áp dụng từ ngày 19/08/2026.

Thông tin chi tiết xem link đính kèm: https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/215/oj/eng

Ban hành Quy định (EU) 2026/250: Điều chỉnh quan trọng đối với việc sử dụng Bisphenol A (BPA) trong vật liệu tiếp xúc thực phẩm ngày 02/02/2026

 Xem thêm các tin liên quan khác